Bu ünitede canlılar ve doğal yapıların yapısal özellikleri ile biçim
ve görsel özelliklerinin gözlemlenmesi, bunlardan esinlenilerek
teknolojinin gelişmesine katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Ayrıca
canlıları ilgilendiren problemleri çözmek için doğadan esinlenilerek
araştırma yapılması, elde edilen veriler ışığında özgün tasarımların
hazırlanması ve bir ürüne dönüştürülmesi amaçlanmaktadır.
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
TT.7.6.1. Canlılar ve doğal yapıların yapısal, biçimsel ve görsel
özelliklerini sanatsal gözlemleyebilme
a) Canlılar ve doğal yapıların yapısal, biçimsel ve görsel bileşenlerini
fark eder.
b) Canlılar ve doğal yapıların yapısal, biçimsel ve görsel bileşenlerini
ifade eder.
TT.7.6.2. Gündelik hayatında var olan bir problemi çözebilmek için doğa
ve canlıları tasarımla ilişkilendirebilme
a) Gündelik hayatında var olan bir problemi çözebilmek için
canlıları ve doğayı gözlemler.
b) Gözlemlerinden elde ettiği bilgileri analiz eder.
c) Gözlemlerinden elde ettiği bilgilerle tasarım fikri geliştirir.
TT.7.6.3. Gündelik hayatında var olan bir problemin çözümünde biyotaklit
yaklaşımını kullanarak ürün oluşturabilme
a) Günlük hayatta karşılaştığı bir sorunun çözümü için doğadan
esinlenerek taslakoluşturur.
b) Tasarımını çizim veya maket yoluyla ürüne dönüştürür.
İÇERİK ÇERÇEVESİ Doğa ve
Canlıların Tasarımla İlişkilendirilebilmesi
Biyotaklit (Doğayı Taklit Etme) Kavramını Örnekler Üzerinden İnceleyerek
Canlıların Yaşamına Kattığı Değerin Araştırılması
Mimari veya Endüstriyel Tasarıma Yönelik Bir Problemin Biyotaklit
Yaklaşımına Göre Çözümlenebilmesi
Anahtar Kavramlar biyofili, biyomimikri, biyomorfizm,biyotaklit,
disiplinler arası yaklaşım, özgünlük.

ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde proje önerisi ve proje süreci
kontrol listesi formu ile ürün dosyası kullanılabilir.
Canlılar ile doğal yapıların özellikleri keşfedilerek teknolojinin
gelişimine, ürün ve yapıların tasarıma yansıtılmasına yönelik kavramlar
ile ilgili kavram haritası veya bilgilendirme tasarımı hazırlanabilir ve
bu görselleştirilebilir. Hazırlanan kavram haritası veya bilgilendirme
tasarımı kavramları yansıtma düzeyi öz ve akran değerlendirme formları
ile değerlendirilebilir.
Performans görevi olarak öğrencilerden belirlenen tasarım fikrine
yönelik geleneksel veya dijital yöntemle çizim/maket taslağı üretmesi,
çizimde form, işlev, ölçü-oran,
malzeme/üretim düşüncesi ve estetik tercihlerini görünür kılması ve
akranlarından aldığı dönütlere göre çizimini revize ederek ikinci sürümü
sunması istenebilir.
Değerlendirme, çizim süreci ve ürününe yönelik öz ve akran değerlendirme
formları yoluyla yapılabilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Temel Kabuller Öğrencilerin günümüzde kullanılan tasarımların
bazılarının doğanın gözlemlenmesi ve incelenmesi sonucunda ortaya
çıktığını bildikleri kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci
Öğrencilerden doğanın taklit edilmesiyle hazırlanan veya hazırlanacak
olan tasarımların canlıların yaşamına nasıl bir kolaylık
getirebileceğini söylemeleri istenir.
Köprü Kurma Öğrencilerden günlük
yaşamda herhangi bir düğmeye, fermuara, bağcığa ihtiyaç duyulmadan tüm
bunların görevlerini yerine getiren, velcro (cırt cırt) bant
teknolojisinin doğadaki dikenli pıtrak bitkisinden esinlenerek
oluşturulduğunu yani taklit edildiğini gözlemlemeleri sağlanır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
TT.7.6.1.
Bir ürün-yapı tasarlanırken veya üretilirken doğanın doğru
gözlemlenmesinin ne kadar önemli olduğunu, doğadaki modellerden ve
sistemlerden ilham alındığını anlatan 2-3 dakikalık bir film sınıf
ortamına getirilir ve izletilir. Öğrencilerin izledikleri filmden ve
çevrelerinde gördüklerinden yola çıkarak canlılar ve doğal yapıların
yapısal, biçimsel ve görsel özelliklerini fark etmeleri beklenir (OB4).
Öğrencilerin tasarım ürünleri ve sanat eserleriyle donatılmış bir
çevrenin, insanın gelişimine ve olgunlaşmasına nasıl katkı sağlayacağını
fark ederek biyotaklit tasarımlarının bu gelişime etkisini tartışmaları
sağlanabilir (D7.2). İzledikleri filmde daha önce görmedikleri veya yeni
fark ettikleri bir şeyler olup olmadığı sorulabilir ve bunları sözel
olarak ifade etmeleri istenebilir. Bir ürün-yapı tasarlanırken veya
üretilirken doğanın gözlemlendiği, canlılar ile doğal yapıların yapısal
özelliklerinden esinlenilerek tasarımın nasıl oluşturulduğu ile ilgili
çıkarımda bulunmaları beklenir (KB2.15). Öğrencilerin daha önce
biyotaklit, biyofili, biyomimercy, biyomorfizm, biyomimikri kavramlarını
duyup duymadıkları sorgulanır ve buna ilişkin araştırma yapmaları
sağlanır. Aynı zamanda bilimsel gelişim
için merak duygusunu kullanarak doğadaki yapısal özelliklerin
tasarımlara nasıl ilham vereceği hakkında bilgi toplamaları istenir
(D3.3, KB2.8). Öğrencilerden bu çalışmayı ne kadar süre içerisinde
bitirmeyi
hedeflediği, hangi bilgi toplama araçlarını kullanacağı, hangi bölgedeki
yapıları inceleyeceğini planlaması ve bunu belirtmesi istenebilir
(SDB1.2). Bu etkinlikten sonra çalışmasını yaparken nerelerde
zorlandığı, nereleri rahatlıkla yapabildiği, en keyif aldığı kısımlar
sorularak öz farkındalık becerisi üzerine çalışılabilir (SDB1.2).
Edindiği bilgiler yardımıyla canlılar ve doğal yapıların yapısal,
biçimsel ve görsel özelliklerinin ifade edilmesi ve yukarıda ifade
edilen kavramlara göre sınıflandırılması beklenir (KB2.5, OB7). Buna
bağlı olarak öğrencilerin bu kavramlara ilişkin açıklama yapmaları ve
örnekler vermeleri sağlanabilir.
Bu kavramlar kavram haritası veya bilgilendirme tasarımı hazırlanarak
görselleştirilebilir (KB2.2). Bu etkinlikten sonra çalışmasını yaparken
nerelerde zorlandığı, nereleri rahatlıkla yapabildiği, en keyif aldığı
kısımları sorularak öz farkındalık becerisi çalışılabilir (SDB1.2).
TT.7.6.2.
Öğrencilerin günlük hayatta karşılaştığı sorunları tespit ederek
maddeler hâlinde yazmaları sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin insanlara
saygı duymaları, akranlarından gelecek eleştirilere de açık olmaları ve
görüşlere saygı duyarak bir sorunu seçmeleri istenir (D14.1). Günlük
hayatta karşılaşılan ve tespit edilen soruna yönelik doğa ve canlıları
gözlemleyerek çözüm önerileri geliştirilmesi beklenir. Bir ürün-yapı
tasarlanırken veya üretilirken doğayı gözleme dayalı üretilmiş ya da
tasarlanmış örneklerle ilgili araştırma yapmaları sağlanır (OB1, OB4).
Biyomimikri ve biyomorfizm anlayışı ile ortaya konulmuş mimari veya
endüstriyel ürün tasarımı örneklerinden biri ile tekstil ürünleri
üzerindeki desenlerden birkaçını belirleyerek doğadan nasıl
esinlenildiği üzerine öğrencilerin tartışmaları sağlanır (SDB2.2).
Doğadaki formları ve işleyiş mekânizmalarını inceleyerek tasarım
sürecinde doğayı korumaya yönelik çözümler üretmeye çalışır (D9.3).
Belirlenen bu örneklerin biyomimikri ve biyomorfizm özellikleri dikkate
alınarak analiz edilmesi ve bunun bir tabloda gösterilmesi beklenir.
Örnekler ve gözlemlerinden yola çıkarak tasarım fikrini geliştirir.
TT.7.6.3.
Geliştirilen tasarım önerilerinden en iyi olanın belirlenmesi ve taslak
oluşturulması sağlanır. Belirledikleri bu fikre yönelik geleneksel veya
dijital yöntemler yoluyla çizimler yapmaları istenir. Öğrenciler doğadan
esinlenen tasarımlar üzerinde çalışırken çevredeki doğal güzelliklerin
ve sanatsal ögelerin kişiliklerine etkilerini değerlendirir, bu süreçte
doğadaki estetik unsurların fark edilip tasarımlara nasıl yansıtıldığını
gösterilmesi beklenir (D7.2).
Yaptıkları çizimleri akranları ile değerlendirmeleri sağlanır. Bu
aşamada öğrencilerin aldıkları dönütleri dikkate alarak çizimlerini veya
maketini yeniden gözden geçirmeleri ve yapıcı geri bildirimleri
kullanarak ürünlerini geliştirmeleri beklenir. Gelen dönütlere göre
çizimi revize ederek geliştirmeleri istenir (KB2.14, SDB2.1, E2.2,
E3.3). Performans görevi olarak öğrencilerin geleneksel veya dijital
yolla yaptığı çizimler değerlendirilebilir. Değerlendirme öz ve akran
değerlendirme formu yoluyla yapılabilir.
FARKLILAŞTIRMA
Zenginleştirme Öğrencilerin ünlü biyomimikri ürünlerini tanıması ve
çeşitli boyutlarıyla incelemesi sağlanabilir. Örneğin geko
kertenkelesinden esinlenilerek oluşturulan geko ayakkabılarını tasarım
ilkelerine göre incelemeleri sağlanabilir.
Köpek balıklarının derisinden esinlenilerek yüzücüler için yapılan
yüzücü kıyafeti tasarımları incelenebilir.
Yusufçuk böceğinin kanat yapısından esinlenilerek oluşturulan
1972 Berlin Olimpiyat Oyunları’nın çatı tasarımının ve aynı böceğin
kanat hareketinden yola çıkılarak oluşturulan helikopter pervanelerinin
çalışma mekânizmasının incelenmesi sağlanabilir.
Öğrencilerden gerçek hayatta karşılaşılan sorunlara (enerji tasarrufu,
su kıtlığı, çevre kirliliği vb.) biyomimetik çözümler geliştirmeleri bu
çözümlerinin özgün, sürdürülebilir ve yenilikçi olması istenebilir.
Destekleme Tasarlarken üretirken doğanın gözlemlenmesi, canlılar ile
doğal yapıların özelliklerinin keşfedilmesi sağlanır. Bu özelliklerin
teknolojinin gelişimine, ürün ve yapıların tasarımına yansımasının önemi
ile ilgili belgesel, video vb. görsel işitsel yayınlar gösterilebilir.
Doğa ve tasarım ilişkisine yönelik biyomimikri ve biyomorfizm ile ilgili
sunum yapılabilir veya buna dair video ve animasyonlar izletilebilir.
Doğadan Tasarıma
Video
Doğadan Tasarıma Nedir? / Biyotaklit Nedir? / Biyotaklit Örnekleri / Biyotaklit Örnekleri Teknoloji Tasarım / Biyotaklit Sunusu / Yapay Zeka