Tasarım Süreci
Sorunu Araştırma ve Tanımlama, Çözümü Tartışma
Öğrenciler, çevrelerindeki durumları gözlemler. Geliştirmeyi, değiştirmeyi
gerçekleştirmek istedikleri durumları belirler, gözlemlerini dikkate alarak
yaşamlarındaki sorunları listelerler. Listeledikleri sorunlardan birini kendi
önceliklerini, mevcut şartları ve gerçekleşebilirliğini dikkate alarak seçer,
sorunu araştırma, tanımlama ve çözümü
tartışmada kendi bilgi, deneyim, gözlem ve araştırma sonuçlarını kullanırlar.
Öğrenciler seçtikleri sorunu araştırır ve olası çözümleri bütün yönleriyle
açıkça tartışarak tanımlarlar.
Tasarımın Genel Özelliklerini Belirleme
Öğrenciler belirledikleri sorunun çözümünde kullanacakları tasarımların sahip
olması gereken genel özellikleri belirlemelidir. Bunun için benzer
sorulara (Nasıl? Kim için? Nerede kullanılacak? Boyutu nasıl olmalı? Biçimi
nasıl olacak? Fonksiyonları ne? vb.) cevaplar arar. Bu özelliklerin
belirlenmesinde, tanımlanan sorunun çözümlenmesi için gerekli nitelikler ve
sınırlamalar, dikkate alınır. Tasarımın taşıması gereken genel özellikler
listeler.
Taslak Tasarım Önerisi Geliştirme
Öğrencilere taslak çizim öncesi geliştirdikleri tasarım modelinin estetik değer
taşımasına, özgünlüğüne, işlevselliğine, yapılabilir olmasına ve çevreye
etkilerine dikkat etmeleri gerektiği açıklanır. Öğrenciler tasarım için
belirlenen ortak özellikleri dikkate alarak tasarıma yönelik düşüncelerini
yansıtan taslak çizimler yapar, genel özellikleri ise yazılı
olarak ifade ederler. Bu çizimlerde ürünün formu ve genel özellikleri
gösterilir. Çizimleri detaylandırmaz. Öğrenciler birden fazla taslak çözüm
önerisi getirebilir, taslak tasarım önerilerini öğretmeniyle paylaşırlar.
Belirledikleri durumun niteliğine göre taslak çizimlerini benzer sorunların
çözümlerine yönelik yaptığı araştırma ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak
çizebilirler. Öğrenciler geliştirmek istedikleri tasarım önerilerini belirler.
Bunun için tasarım özelliklerini en iyi karşılama, maliyet, beceri, zaman,
yetenek vb. sınırlamalar dikkate alınır.
Tasarım Önerisine Yönelik Araştırma
Öğrenciler önerdikleri taslak çizimi geliştirmek için araştırma yapar, bu amaçla
taslak çizimlerinde belirledikleri özellikleri gerçekleştirmeye yönelik sorulara
cevap ararlar. Öğrenciler, farklı yer, zaman ve kültürlerde, benzer veya
ilişkili sorunların çözümünde kullanılan yöntemleri inceler, bilimsel araştırma
yöntemlerini kullanarak farklı
kaynaklardan bilgi toplar, bu bilgileri, tasarım etkinliklerini gerçekleştirmede
değerlendirirler. Öğrenciler başkalarının sunduğu farklı çözüm önerilerini
dinlemeye, bakış açılarını incelemeye teşvik edilir. Çözüme yönelik araştırma
sonuçlarını ve elde ettikleri bilgileri analiz ederek bunları resim, grafik,
istatistik veri veya yazılı olarak düzenlerler.
Öğrenciler, belirledikleri sorunların çözümüne yönelik tasarım önerilerini
geliştirirken üretim olanaklarını ve tüketici tercihlerini ekonomik, sosyal,
çevresel etkilerini teknik boyutlarıyla değerlendirirler. Tasarımları için
belirledikleri genel özellikleri taşıyan bir ürünü nasıl
gerçekleştirebileceklerini, yapımında kullanacakları araç, gereç, teknik ve
yöntemleri araştırır, denemeler yapar ve sonuçlarını listeleyerek yaptığı
çalışmaları tasarım günlüğüne kaydederler.
Tasarım Önerileri Geliştirme
Öğrencilerden, tanımladıkları ihtiyacı karşılamak veya belirledikleri sorunu
çözmek için yaptıkları araştırmaları dikkate alarak belirledikleri nitelikleri
taşıyan tasarıma yönelik düşünceler üretmeleri istenir. Öğrencilere
sorunun çözümü için alternatif düşünceler sunmaları için fırsat verilir.
Öğrenciler tasarım önerisiyle ilgili ayrıntıları, değişik kaynaklardan, kişi ve
kuruluşlardan araştırmaya yönlendirilir, basit akış şemaları, resim ve çizimler
üzerinde tasarım önerilerini açıkça gösterirler. Tasarımını gerçekleştirmek için
gerekli ihtiyaçlarını belirtir, tasarım önerilerini, uygun çizim ve yazı
teknikleriyle, elle veya çizim araç gereçlerini
kullanarak kâğıt üzerinde projelendirirler. Öğrenciler tasarım önerilerini açık
ve anlaşılır bir çizimle göstermeleri için teşvik edilir. Tasarım önerisinin
geliştirilmesine yönelik yapılan çalışmada, tasarımın yapım resmi, nasıl
çalıştığı, kullanılacak gereçler ve yapım aşamalarını gösteren planlamalar yer
alır.
Öğrenciler, geliştirdikleri tasarım modellerinin estetik değer taşıması, özgün,
işlevsel, ekonomik ve yapılabilir olmasına dikkat etmeleri için yönlendirilir,
tasarımlarına yenilik, farklılık ve ayırt edilebilir özellik kazandırmaları
konusunda cesaretlendirilirler. Belirledikleri sorunun çözümü için en az bir
tasarım önerisinde bulunurlar.
Birden çok tasarım önerisi geliştiren öğrenciler, geliştirdikleri çözüm
önerilerinin farklılıklarını ve benzerliklerini sorgulayarak listeler. Sorgulama
sonuçlarını ve tasarım için belirlenen özellikleri dikkate alarak
gerçekleştirmek istediği en iyi tasarım önerisini belirler. Bu amaçla
öğrenciler, tasarım önerilerinin benzer çözümlerden belirgin farklılığını,
taşıdığı yeniliği, kullanılabilirliğini, yapım maliyetlerini, çevresel
etkilerini ve kullanıcı beklentilerini
karşılayabilirliğini sorgulamaya yönlendirilirler. Öğrenciler en uygun tasarım
önerisinin seçimindeki gerekçeleri açıklar, bilimsel veriler kullanarak tasarım
önerilerinin çözüm için gerekli özellikleri nasıl karşıladığını belirleyerek
sonuçlarını tasarım günlüklerine yazarlar.
Yapım
Öğretmen, öğrencilere bu çalışmada işlikte dikkat edecekleri güvenli çalışma
kurallarını açıklar. Kullanacakları el aletlerini ve görevlerini tanıtır.
Tecrübe kazanmalarına yönelik deneme yapmaları için fırsat verir. Öğrencilere
gereçlerin verimli kullanımı için tasarımın yapım aşamalarını ve çalışma
ortamını nasıl planlayacağını öğretir. Öğrencilerden tasarımın yapım aşamalarını
ve çalışma ortamını planlaması beklenir. Öğrenciler yapımda kullanacağı gereci,
işleme aracını ve bu aracın kullanımı için uygun yöntemi seçer, işlediği
gereçlerdeki israfı azaltmayı ve maliyeti düşürmeyi önceden düşünerek
önlem alırlar. Araç ve gereçleri kullanmada ve yapımda çıkan sorunları
çözümlemede yeni yöntem, işlem ve sistemler düşünür, uygulamada gerektiğinde
yardım isterler.
Öğrenciler yapım sırasında plan, çizim, grafik, üç boyutlu modeller, semboller
ve teknik bilgilerden yararlanmalıdır. Öğrenciler istenilen sonuca ulaşmak için
başkalarıyla iş bölümü yapmaya, iş birliğine gitmeye ve uygulama ortamının
düzeniyle ilgili kurallara uymaya yönlendirilir. Tasarımlarını gerçekleştirmek
amacıyla önerdikleri düşüncelere
yönelik riskleri göze almaya ve denemeye teşvik edilir. Öğrenciler yapım
sürecinde karşılaştıkları sorunları nasıl çözdüklerini, uyguladıkları yöntem ve
teknikleri tasarım günlüklerine kaydederler.
Değerlendirme ve Test Etme
Öğrenciler tasarım etkinlikleri sonucunda yaptıkları tasarımlarının, belirlenen
sorunu ne oranda çözdüğünü, tasarımın genel özelliklerini taşıyıp taşımadığını
değerlendirirler. Bu amaçla arkadaşlarının değerlendirmelerine fırsat verirler.
Gerçekleştirdikleri ürün veya modelin, belirledikleri sorunu çözmedeki
performansını test eder, tasarım etkinliğini
gerçekleştirmede izlenen aşamaları tekrar gözden geçirerek aldığı kararları ve
uygulama sonuçlarını başlangıçtaki düşünceleriyle karşılaştırır ve
değerlendirirler. Ayrıca başka zaman ve kültürlerdeki benzer tasarımların, ayırt
edilebilen özellikleriyle kendi tasarımlarının ortaya koyduğu farklılığı
ve özgünlüğü karşılaştırır, değerlendirme ve test sonuçlarını
raporlaştırarak günlüklerine yazarlar.
Değişiklik Önerme
Öğrenciler değerlendirme sonuçlarını dikkate alarak tasarımları için yapılması
gerekli değişiklikleri belirler, belirledikleri değişiklik önerilerini
tasarımlarına nasıl aktaracaklarını düşünürler. Çözümü yazarak ve çizerek ifade
eder, tasarımlarına yönelik değişiklik önerilerini gerekçeleriyle listeler ve
sonuçları tasarım günlüğüne kaydederler.
Öğrenciler bu süreçte yaşadıklarını; araştırma sonuçlarıyla ilgili kanıtları,
karşılaştıkları sorunları ve yaptıkları çözümleri, tasarım önerilerini,
seçtikleri en iyi tasarım önerisini, gerekçesini, yapım aşamalarını gösteren
planlamalarını, değerlendirme sonuçlarını, değişiklik önerilerini vb. bir
tasarım günlüğüne yazarlar. Öğrenciler öz değerlendirme formlarını doldurur,
düzenledikleri günlükleri ve gerçekleştirdikleri tasarım modelini
değerlendirilmek üzere öğretmene teslim ederler.
Yapım kuşağı tasarım süreci formlarını indirmek için linke tıklayınız....