Bilim adamları ve yaşam öyküleri
bilgi paylaştıkça çoğalır
Wilhelm Conrad Röntgen
Alman asıllı fizikçi olan Wilhelm
Conrad Röntgen, 1845 yılında Rheinland'da doğdu ve 1923 yılında
Münih'de öldü. Çocukluğu ve ilköğretim yılları Hollanda'da ve
İsviçre'de geçti. Zürih'te üniversite eğitimi gördü. 1876'da
Strassburg'da, 1879'da Giessen ve 1888'de Würzburg
Üniversitelerinde fizik profesörü olarak öğretim görevi yaptı.
1900'de Münih Üniversitesi Fizik Kürsüsü'ne ve Yeni Fizik
Enstitüsü'nün yöneticiliğine getirildi.
1885 yılında kutuplanmış bir yalıtkan hareketinin, bir akımla
aynı manyetik etkileri gösterdiğini açıkladı. Fakat asıl ününü,
1895 yılında X ışınlarını keşfetmesiyle kazandı. Bu ışınları
inceleyen Röntgen, X ışınlarının bir doğru boyunca yatıldığını,
yansıma ve kırılmaya uğramadığını, elektrik veya manyetik
alanların etkisiyle yön değiştirmediğini ispatladı. X
ışınlarının, cisimlerin içinden geçme kabiliyetlerini inceledi
ve bu ışınların havayı iyonlaştırdığını ortaya çıkardı.
1901 yılında tamamladığı bu araştırmaları sonucu, aynı yılın
fizik dalında Nobel Bilim Ödülü'ne layık görüldü. X veya g
ışımalarının miktar ölçümü birimine kendi ismini vermiştir.
Günümüzde röntgen ışınları tıp alanında kullanılmaktadır.
Röntgenin tıpta kullanımı, X ışınlarının organik dokular
tarafından eşit olmayan derecelerde emilmesine dayanır. Eşit
olmayan bu geçiş, radyolojik gölgeler meydana getirir. Bunlar,
ya flüoresan bir ekranda (radyoskopi) ya da gümüş tuzlarının
fotoğraf filmi üzerine indirgenmesiyle (radyografi)
değerlendirilir. İncelenecek doku ile çevresindeki doku arasında
X ışınlarını geçirme miktarında bir fark yoksa, saydam olmayan
kontrast maddeler kullanılır.
X ışınları, ışık ışınlarıyla aynı özelliktedir. Fakat
frekansları daha büyüktür. X ışını, içinden geçtiği gazı
iyonlaştırma özelliği taşır. X ışınlarının tespiti ve şiddetinin
ölçülebilmesi için bu ışınlar, iyonlaşma odasından yani altın
yapraklı elektroskopa bağlı iki tablası bulunan gaz dolu bir
kaptan geçirilir. Elektroskop yapraklarının düşüş hızı,
iyonlaşma derecesini ve dolayısıyla bununla orantılı olan ışıma
şiddetini ölçer. Şiddet, röntgen cinsinden değerlendirilir.
Bir X ışını demeti, saydam olmayan bir cisimden geçerken yavaş
yavaş enerjisini bırakır. Kaybedilen enerji kalınlığa göre artar
veya azalır. Ayrıca dalga boyu kısa ışınlar, maddeye daha fazla
etki eder ve ağır elementler daha fazla enerji yutar. Bu
özelliklerden dolayı, bir maddeye X ışını verilerek maddenin
atom yapısı kesinlikle tespit edilebilir.
alıntıdır
'"Ben gelecek için hiç bir endişe duymadım. O yeterince hızlı geliyor."