Bilim adamları ve yaşam öyküleri
Gay Lussac
Joseph Louis Gay-Lussac
(d. 6 Aralık 1778 - ö. 10 Mayıs 1850) Fransız kimyager ve
fizikçidir. Genellikle gaz yasalarıyla ilgili çalışmalarıyla
anılır. Bunun dışında, alkol-su karışımlarıyla yaptığı
çalışmarının ardından bir takım alkollü içkilerin alkol
oranlarını ölçmüştür.
Yaşamı [değiştir]Gay-Lussac, Haute-Vienne'deki Saint-Léonard-de-Noblat'da
doğmuştur. Eğitimine orda başlayıp, 1794'te, babasının
tutuklanmasının ardından, École Polytechnique'e girmek üzere
Paris'e gitmiştir. 1797'de okula kabul edilip, üç sene orda
okuduktan sonra, École Nationale des Ponts et Chaussées'ye
geçmiştir. Bir süre sonra Claude Louis Berthollet'nin asistanı
olarak atanmıştır. 1802'de Antoine François de Fourcroy'un
yardımcılığını yaptı. École Polytechnique'de, 1809 yılında kimya
profesörü oldu. 1808'den 1832'ye kadar Sorbonne'da fizik
profesörlüğü de yaptı. Ancak bu görevi, daha sonra Jardin des
Plantes'taki kimya kürsüsü için bıraktı. 1831'de doğduğu
vilayet, Haute-Vienne'in temsilcisi olarak seçilmiş, 1839'da da
Chambre des pairs'e katılmıştır.
1809'da, Gay-Lussac, Geneviève-Marie-Joseph Rojot'yla evlendi.
Onunla ilk defa, bir çarşafçı dükkanının çalışanı olarak kimya
kitabı okuduğunu gördüğünde tanışmıştı. Beş çocuklarından en
büyüğü, Jules, Giessen'e giderek Justus Liebig'in asistanlığını
yapmıştır. Jules'ün bazı çalışmaları, aynı baş harfleri yüzünden
(J. Gay-Lussac), babasıyla karıştırılmıştır.
Gay-Lussac soyunun bir kısmı Brezilya'da, Güney Amerika'da (de
Salusse Lussac/Lussac Do Coutto/Do Coutto Monni) ve Ontario'da
yaşamaktadır.
Başarıları [değiştir]Gay-Lussac, 1802'de, Jacques Charles'ın
çalışmalarını kullanarak, günümüzde Charles yasası olarak
bilinen yasayı formülize etmiştir.
1804'te, Jean-Baptiste Biot'yla birlikte, bir sıcak hava balonu
kullanarak 6.4 kilometreye kadar yükseldiler. Atmosferi
araştırdığından, farklı yüksekliklerden hava örnekleri alarak
sıcaklık ve nemlilikteki farklılıkları gözlemlemeye çalışmıştır.
Alexander von Humboldt'la birlikte, 1805'te, alçalan basınçla
(yükseklikle), atmosferin basit yapısının değişmediğini
keşfetmiştir. Aynı zamanda, suyun, iki hidrojen parçası, bir
oksijen parçasından oluştuğunu da, Humboldt'la beraber
keşfetmiştir.
1808'de, boru bulanlardan biriydi.
Sorbonne Üniversitesi'ne yakın bir sokak ve otele adını
vermiştir. Aynu zamanda doğum yeri olan Leonard de Noblat'da bir
meydan ve sokak da onun ismini taşır. Mezarı, Paris'teki ünlü
mezar, Père Lachaise'dir.