Teknoloji ve Tasarım Dersi Uygulama Esasları

Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programının uygulanması sürecinde aşağıdaki esaslar gözetilir:
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni esas alınarak hazırlanmıştır. Dolayısı ile programı uygulama sürecindeki her aşamada ve etkinlikte Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni esas alınmalıdır.
∙ Bütün eğitim öğretim faaliyetleri, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni’nde yer alan öğrenci profiline ulaşılmasını sağlayacak biçimde planlanmalı ve yürütülmelidir.
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı’nda yer alan öğrenme-öğretme yaşantıları; öğrencilere beceriler kazandıran, becerileri kullanabilmelerine fırsat sunan, kalıcı öğrenmenin gerçekleşmesine hizmet eden, farklı öğretim yöntem ve tekniklerine yer veren, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öngördüğü bütüncül bir yaklaşımı benimseyen, disiplinler arası ilişkileri görmeyi kolaylaştıran kapsamlı bir çerçevede sunulmuştur. Öğrenme-öğretme yaşantılarında öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerine yönelik yazılan tüm süreçlerin yürütülmesi esastır. Bununla birlikte öneri niteliğinde olan uygulamalarda ise ilgili ünitenin öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri başta olmak üzere ilişkilendirilen tüm eğilimler ve programlar arası bileşenler dikkate alınarak hazırlık yapılmalı ve bu doğrultudaki uygulamalar farklılaştırılabilmelidir.
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı’ndaki öğrenme çıktıları, süreç bileşenleri ve öğrenme-öğretme uygulamalarının yerine getirilebilmesi için her okul imkânları ölçüsünde en az bir mekânı, “teknoloji ve tasarım atölyesi” olarak düzenlemelidir. Atölye içerisinde yer alan araç ve donanımlar, okul yönetimi tarafından karşılanmalı, bilgisayar kullanılması gereken durumlarda okulun bilgisayar laboratuvarı ve sınıflardaki akıllı tahtalar kullanılabilecek şekilde düzenleme yapılmalıdır. Atölye kullanımı öğrencilerin uygulamalı öğrenmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle gezici teknolojik destek mekanizmaları devreye alınabilir. Okullara bu doğrultuda gerekli kaynaklar ilgili üst kurumlarca sağlanmalıdır.

 

∙ Teknoloji ve tasarım dersi yürütülürken araç gereç ve malzemelerin (bilgisayar, 3D yazıcı, malzeme dolabı vb.) temini için gerektiğinde okullara bu doğrultuda gerekli kaynaklar ilgili üst kurumlar ve okul müdürlüklerince sıralı şekilde sağlanmalıdır.
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı’nın hedeflenen amaçlara ulaşması için dersteki öğrenci sayısı 25’i geçmemelidir. Öğrenci sayısı 25’ten fazla olan sınıflar gruplara ayrılmalıdır. Gruplardaki öğrenci dağılımının dengeli olmasına dikkat edilmelidir. Bu durumda her gruptan bir öğretmen sorumlu olmalı ve yıl sonuna kadar aynı grupla programı yürüterek öğretimi gerçekleştirmelidir.
∙ Teknoloji ve tasarım dersinde yapılacak etkinliklerde kolay ulaşılabilir, maliyeti düşük, güvenli, basit araç gereç ve malzemeler seçilmelidir.
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı’ndaki etkinlikler atölye ortamında ve öğrenciler tarafından yapılacak şekilde tasarlanmalıdır. Tasarım esnasında son teknolojinin sunduğu olanakların kullanılabileceği ortamlar oluşturulmalıdır.
∙ Uygulamalı çalışmalar okulda yapılmalı ve eve ödev verilmemelidir. Verilen görev ve uygulamaların öğrenciler tarafından atölyelerde bireysel olarak gerçekleştirilmesi sağlanmalı; süreçte öğrencinin aktif katılımı desteklenmeli ve ortaya çıkan ürünün mükemmelliğinden ziyade öğrencinin süreçte edindiği deneyim ve geliştirdiği beceriler ön
planda tutulmalıdır.
∙ Teknoloji ve tasarım dersinin verimli bir şekilde işlenebilmesi için ders programı dersler bölünmeden uygulanacak şekilde planlanmalıdır.
∙ Öğrencilerin eğitsel ve mesleki becerileri elde edebilmeleri için üzerinde çalışılan malzeme ve tasarım nesnesine yönelik alanlarda faaliyet gösteren ilgili kurum ve kuruluşlardan temsilcilerin ve bu alanda çalışan uzmanların okula davet edilmesi için gerekli planlamalar yapılmalıdır.
∙ Okul dışında düzenlenecek gezi, gözlem, inceleme ve araştırmaya dayalı faaliyetler her sınıf düzeyinin ihtiyaçlarına uygun olarak planlanıp yasal izinler alınmalı, iş sağlığı ve güvenliği için gerekli önlemler göz önünde bulundurulmalıdır.
∙ İmkânlar ölçüsünde eğitim, sağlık, havacılık, savunma ve teknoloji alanında faaliyet gösteren kurumlara (Örn: Roketsan, Aselsan, TUSAŞ, Teknopark, AR-GE) vb. merkezlere teknik geziler düzenlenmelidir.
∙ Okullarda yaşanan atölye eksikliğinin giderilmesi amacıyla gezici atölye vb. uygulamalardan yararlanılması değerlendirilebilir.
∙ Doğayı taklit ederek (biyomimikri) tasarım yapma gereksinimini karşılayabilmek için, Programda yer alan ünitelerin öğrenme-öğretme yaşantıları sürecinde doğanın incelenmesi ve doğadaki sistemlerin taklit edilmesi yaklaşımı ile ilgili olduğu düşünülen konularda biyomimikriye yer verilmelidir
∙ Becerilerin fen bilimleri dersi başta olmak üzere Türkçe, sosyal bilgiler, matematik, görsel sanatlar, bilişim teknolojileri, yazılım dersi gibi birçok alan ile iş birliği içinde verilmesi sağlanmalıdır. Ayrıca bilim, teknoloji, mühendislik, sanat ve matematik temelli uygulamalara yer verilmelidir.
∙ Öğretim programının sağlıklı ve verimli bir şekilde yürütülmesi için öğretmen ön hazırlık yapmalı, öğrencilerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde tanımlanan becerileri kazanmasını sağlayacak yöntemleri kullanmalı ve onların bilgiyi yapılandırabilecekleri etkinlik planlamalarını hazırlamalıdır.
∙ Teknoloji ve tasarım dersi yürütülürken araç gereç ve malzemelerin iş sağlığı ve güvenliği esaslarına uygun bir şekilde kullanılması ve öğrencilerde iş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturulması sağlanmalıdır. Öğrencilere iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kamu spotları izletilmelidir. Çalışma sürecinde bu esasları uygulamanın gerekliliği vurgulanmalıdır.
∙ Öğrenciler oluşturdukları ürün veya ürünlerini öğretim yılı sonunda okul yönetimi, alan öğretmenleri, öğrenciler ve velilerin katılacağı “Bunu Ben Yaptım” etkinliğinde “Fikirden ürüne sergisi”ni de içerecek şekilde sergilemeli ve bunların tanıtımını yapmalıdır. Öğrenme-öğretme uygulamaları sürecinde Türkçenin doğru ve etkili kullanımına, öğrencilerin dil becerilerinin geliştirilmesine yer verilmelidir.
∙ Öğrencilerin grup çalışmalarını zaman zaman deneyimleyebildiği, öğrenme süreçlerine aktif katılımlarının teşvik edildiği, fikirlerin özgürce paylaşılabildiği, sosyal-duygusal becerilerin gelişiminin desteklendiği bir öğrenme ortamı oluşturulmalıdır.
∙ Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde beceri olarak ele alınan sorgulama, gözlem ve araştırma süreçleri, disiplinler arası uygulamalarla bütünleştirilmiş bir yaklaşımla planlanmalı ve işletilmelidir.
∙ Programda belirtilen alan becerileri ve kavramsal beceriler ile eğilimler, sosyal-duygusal öğrenme becerileri, değerler, okuryazarlık becerileri vb. öğrenmenin anlamlı bir parçası hâline getirilmelidir.
∙ Öğrenme çıktılarını değerlendirebilmek için sınıf içi performans görevleri, kontrol listeleri, eser eleştirisi analizi formu, çizim değerlendirme formu, süreç değerlendirme formu, ürün değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarına yer verilmelidir.
∙ Programda yer alan öğrenme-öğretme uygulamaları dışında etkinlik hazırlanacak olursa bunlar öğrencilerin gelişim düzeylerine uygun olmalı ve öğrenme çıktıları ile süreç bileşenlerini desteklemelidir.
∙ Programa özgü belirlenen “Alan Becerileri”, programın uygulama sürecinde dikkate alınmalı ve öğrencilere öğrenme -öğretme uygulamalarında bu becerileri kazanabilecekleri aktif görevler verilmelidir.
∙ Tasarım süreçlerinde, insan vücut ölçüleri ve hareket sınırlarını inceleyen antropometri verilerinden yararlanılarak, kullanıcıya uygun, ergonomik, güvenli ve işlevsel ürünler geliştirilmesine özen gösterilmelidir.
∙ Öğrencilerde proje kültürünün geliştirilmesi amacıyla TÜBİTAK tarafından yürütülen bilimsel destek programları hakkında bilgilendirme yapılmalı ve bu çalışmalara katılımları teşvik edilmelidir; TÜBA’nın bilimsel çalışmaları doğrultusunda öğrencilerin bilimsel düşünme ve araştırma süreçlerine yönelik farkındalık kazanmaları desteklenmelidir.
∙ Öğretmen programda yer alan öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde önerilen öğrenme kanıtları dışında kendi geliştirdiği veya var olan yöntem ve tekniklerden de yararlanabilmelidir.
∙ Günümüz eğitim anlayışında teknolojinin bireyin yaşamını kolaylaştıran ve insanın hizmetine sunulan bir araç olduğu yaklaşımı giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Özellikle pandemi sonrası eğitim süreçlerinde dijital teknolojilerin günlük yaşam ve üretim süreçleriyle bütünleştiği görülmektedir. Bu bağlamda Teknoloji ve Tasarım dersi öğretim programı, öğrencilerin teknoloji ile insan arasındaki ilişkiyi fark etmeleri, teknolojiyi amaç değil insan yaşamını geliştiren bir araç olarak değerlendirmeleri ve tasarım süreçleri yoluyla faydalı model geliştirme becerilerini kazanmaları hedeflenmektedir. Bu doğrultuda öğrencilerin günlük yaşam problemlerine yönelik çözümler geliştirmeleri, tasarım odaklı düşünme süreçlerini deneyimlemeleri ve faydalı model geliştirme yaklaşımlarını tanımaları teşvik edilmektedir .


Teknoloji ve Tasarım Uygulamaları Keyfi Olamaz / Teknoloji ve Tasarım Dersinde Başarılı Olmak / Dersime Dokunma! / “Gelişen Beyin”  Yenilikçilik Ödüllerinde…