Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programının uygulanması sürecinde
aşağıdaki esaslar gözetilir:
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif
Modeli Öğretim Programları Ortak Metni esas alınarak hazırlanmıştır.
Dolayısı ile programı uygulama sürecindeki her aşamada ve etkinlikte
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni esas
alınmalıdır.
∙ Bütün eğitim öğretim faaliyetleri, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
Öğretim Programları Ortak Metni’nde yer alan öğrenci profiline
ulaşılmasını sağlayacak biçimde planlanmalı ve yürütülmelidir.
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı’nda yer alan
öğrenme-öğretme yaşantıları; öğrencilere beceriler kazandıran,
becerileri kullanabilmelerine fırsat sunan, kalıcı öğrenmenin
gerçekleşmesine hizmet eden, farklı öğretim yöntem ve tekniklerine yer
veren, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öngördüğü bütüncül bir
yaklaşımı benimseyen, disiplinler arası ilişkileri görmeyi kolaylaştıran
kapsamlı bir çerçevede sunulmuştur. Öğrenme-öğretme yaşantılarında
öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerine yönelik yazılan tüm süreçlerin
yürütülmesi esastır. Bununla birlikte öneri niteliğinde olan
uygulamalarda ise ilgili ünitenin öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri
başta olmak üzere ilişkilendirilen tüm eğilimler ve programlar arası
bileşenler dikkate alınarak hazırlık yapılmalı ve bu doğrultudaki
uygulamalar farklılaştırılabilmelidir.
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı’ndaki öğrenme çıktıları,
süreç bileşenleri ve öğrenme-öğretme uygulamalarının yerine
getirilebilmesi için her okul imkânları ölçüsünde en az bir mekânı,
“teknoloji ve tasarım atölyesi” olarak düzenlemelidir. Atölye içerisinde
yer alan araç ve donanımlar, okul yönetimi tarafından karşılanmalı,
bilgisayar kullanılması gereken durumlarda okulun bilgisayar
laboratuvarı ve sınıflardaki akıllı tahtalar kullanılabilecek şekilde
düzenleme yapılmalıdır. Atölye kullanımı öğrencilerin uygulamalı
öğrenmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle gezici
teknolojik destek mekanizmaları devreye alınabilir. Okullara bu
doğrultuda gerekli kaynaklar ilgili üst kurumlarca sağlanmalıdır.
∙ Teknoloji ve tasarım dersi yürütülürken
araç gereç ve malzemelerin (bilgisayar, 3D yazıcı, malzeme dolabı vb.)
temini için gerektiğinde okullara bu doğrultuda gerekli kaynaklar ilgili
üst kurumlar ve okul müdürlüklerince sıralı şekilde sağlanmalıdır.
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı’nın hedeflenen
amaçlara ulaşması için dersteki öğrenci sayısı 25’i geçmemelidir.
Öğrenci sayısı 25’ten fazla olan sınıflar gruplara ayrılmalıdır.
Gruplardaki öğrenci dağılımının dengeli olmasına dikkat edilmelidir. Bu
durumda her gruptan bir öğretmen sorumlu olmalı ve yıl sonuna kadar aynı
grupla programı yürüterek öğretimi gerçekleştirmelidir.
∙ Teknoloji ve tasarım dersinde yapılacak etkinliklerde kolay
ulaşılabilir, maliyeti düşük, güvenli, basit araç gereç ve malzemeler
seçilmelidir.
∙ Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı’ndaki etkinlikler atölye
ortamında ve öğrenciler tarafından yapılacak şekilde tasarlanmalıdır.
Tasarım esnasında son teknolojinin sunduğu olanakların kullanılabileceği
ortamlar oluşturulmalıdır.
∙ Uygulamalı çalışmalar okulda yapılmalı ve eve ödev verilmemelidir.
Verilen görev ve uygulamaların öğrenciler tarafından atölyelerde
bireysel olarak gerçekleştirilmesi sağlanmalı; süreçte öğrencinin aktif
katılımı desteklenmeli ve ortaya çıkan ürünün mükemmelliğinden ziyade
öğrencinin süreçte edindiği deneyim ve geliştirdiği beceriler ön
planda tutulmalıdır.
∙ Teknoloji ve tasarım dersinin verimli bir şekilde işlenebilmesi
için ders programı dersler bölünmeden uygulanacak şekilde
planlanmalıdır.
∙ Öğrencilerin eğitsel ve mesleki becerileri elde edebilmeleri için
üzerinde çalışılan malzeme ve tasarım nesnesine yönelik alanlarda
faaliyet gösteren ilgili kurum ve kuruluşlardan temsilcilerin ve bu
alanda çalışan uzmanların okula davet edilmesi için gerekli planlamalar
yapılmalıdır.
∙ Okul dışında düzenlenecek gezi, gözlem, inceleme ve araştırmaya dayalı
faaliyetler her sınıf düzeyinin ihtiyaçlarına uygun olarak planlanıp
yasal izinler alınmalı, iş sağlığı ve güvenliği için gerekli önlemler
göz önünde bulundurulmalıdır.
∙ İmkânlar ölçüsünde eğitim, sağlık, havacılık, savunma ve teknoloji
alanında faaliyet gösteren kurumlara (Örn: Roketsan, Aselsan, TUSAŞ,
Teknopark, AR-GE) vb. merkezlere teknik geziler düzenlenmelidir.
∙ Okullarda yaşanan atölye eksikliğinin giderilmesi amacıyla gezici
atölye vb. uygulamalardan yararlanılması değerlendirilebilir.
∙ Doğayı taklit ederek (biyomimikri) tasarım yapma gereksinimini
karşılayabilmek için, Programda yer alan ünitelerin öğrenme-öğretme
yaşantıları sürecinde doğanın incelenmesi ve doğadaki sistemlerin taklit
edilmesi yaklaşımı ile ilgili olduğu düşünülen konularda biyomimikriye
yer verilmelidir
∙ Becerilerin fen bilimleri dersi başta olmak üzere Türkçe,
sosyal bilgiler, matematik, görsel sanatlar, bilişim teknolojileri,
yazılım dersi gibi birçok alan ile iş birliği içinde verilmesi
sağlanmalıdır. Ayrıca bilim, teknoloji, mühendislik, sanat ve matematik
temelli uygulamalara yer verilmelidir.
∙ Öğretim programının sağlıklı ve verimli bir şekilde yürütülmesi için
öğretmen ön hazırlık yapmalı, öğrencilerin Türkiye Yüzyılı Maarif
Modeli’nde tanımlanan becerileri kazanmasını sağlayacak yöntemleri
kullanmalı ve onların bilgiyi yapılandırabilecekleri etkinlik
planlamalarını hazırlamalıdır.
∙ Teknoloji ve tasarım dersi yürütülürken araç gereç ve malzemelerin iş
sağlığı ve güvenliği esaslarına uygun bir şekilde kullanılması ve
öğrencilerde iş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturulması
sağlanmalıdır. Öğrencilere iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kamu
spotları izletilmelidir. Çalışma sürecinde bu esasları uygulamanın
gerekliliği vurgulanmalıdır.
∙ Öğrenciler oluşturdukları ürün veya ürünlerini öğretim yılı sonunda
okul yönetimi, alan öğretmenleri, öğrenciler ve velilerin katılacağı
“Bunu Ben Yaptım” etkinliğinde “Fikirden ürüne sergisi”ni de içerecek
şekilde sergilemeli ve bunların tanıtımını yapmalıdır. Öğrenme-öğretme
uygulamaları sürecinde Türkçenin doğru ve etkili kullanımına,
öğrencilerin dil becerilerinin geliştirilmesine yer verilmelidir.
∙ Öğrencilerin grup çalışmalarını zaman zaman deneyimleyebildiği,
öğrenme süreçlerine aktif katılımlarının teşvik edildiği, fikirlerin
özgürce paylaşılabildiği, sosyal-duygusal becerilerin gelişiminin
desteklendiği bir öğrenme ortamı oluşturulmalıdır.
∙ Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde beceri olarak ele alınan sorgulama,
gözlem ve araştırma süreçleri, disiplinler arası uygulamalarla
bütünleştirilmiş bir yaklaşımla planlanmalı ve işletilmelidir.
∙ Programda belirtilen alan becerileri ve kavramsal beceriler ile
eğilimler, sosyal-duygusal öğrenme becerileri, değerler, okuryazarlık
becerileri vb. öğrenmenin anlamlı bir parçası hâline getirilmelidir.
∙ Öğrenme çıktılarını değerlendirebilmek için sınıf içi
performans görevleri, kontrol listeleri, eser eleştirisi analizi formu,
çizim değerlendirme formu, süreç değerlendirme formu, ürün değerlendirme
formu, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarına yer
verilmelidir.
∙ Programda yer alan öğrenme-öğretme uygulamaları dışında etkinlik
hazırlanacak olursa bunlar öğrencilerin gelişim düzeylerine uygun olmalı
ve öğrenme çıktıları ile süreç bileşenlerini desteklemelidir.
∙ Programa özgü belirlenen “Alan Becerileri”, programın uygulama
sürecinde dikkate alınmalı ve öğrencilere öğrenme -öğretme
uygulamalarında bu becerileri kazanabilecekleri aktif görevler
verilmelidir.
∙ Tasarım süreçlerinde, insan vücut ölçüleri ve hareket
sınırlarını inceleyen antropometri verilerinden yararlanılarak,
kullanıcıya uygun, ergonomik, güvenli ve işlevsel ürünler
geliştirilmesine özen gösterilmelidir.
∙ Öğrencilerde proje kültürünün geliştirilmesi amacıyla TÜBİTAK
tarafından yürütülen bilimsel destek programları hakkında bilgilendirme
yapılmalı ve bu çalışmalara katılımları teşvik edilmelidir; TÜBA’nın
bilimsel çalışmaları doğrultusunda öğrencilerin bilimsel düşünme ve
araştırma süreçlerine yönelik farkındalık kazanmaları desteklenmelidir.
∙ Öğretmen programda yer alan öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde
önerilen öğrenme kanıtları dışında kendi geliştirdiği veya var olan
yöntem ve tekniklerden de yararlanabilmelidir.
∙ Günümüz eğitim anlayışında teknolojinin bireyin yaşamını kolaylaştıran
ve insanın hizmetine sunulan bir araç olduğu yaklaşımı giderek daha
fazla önem kazanmaktadır. Özellikle pandemi sonrası eğitim süreçlerinde
dijital teknolojilerin günlük yaşam ve üretim süreçleriyle bütünleştiği
görülmektedir. Bu bağlamda Teknoloji ve Tasarım dersi öğretim programı,
öğrencilerin teknoloji ile insan arasındaki ilişkiyi fark etmeleri,
teknolojiyi amaç değil insan yaşamını geliştiren bir araç olarak
değerlendirmeleri ve tasarım süreçleri yoluyla faydalı model geliştirme
becerilerini kazanmaları hedeflenmektedir. Bu doğrultuda öğrencilerin
günlük yaşam problemlerine yönelik çözümler geliştirmeleri, tasarım
odaklı düşünme süreçlerini deneyimlemeleri ve faydalı model geliştirme
yaklaşımlarını tanımaları teşvik edilmektedir .
Teknoloji ve Tasarım Uygulamaları Keyfi Olamaz / Teknoloji ve Tasarım Dersinde Başarılı Olmak / Dersime Dokunma! / “Gelişen Beyin” Yenilikçilik Ödüllerinde…